deel 1
Peer Gynt is een toneelstuk geschreven door Hendrik Ibsen. Het toneelstuk
wordt vaak geïnterpreteerd zoals beschreven in de Wikipedia-bijdrage over het stuk.
Een jongen die het verschil tussen leugen en waarheid niet kent en na
een lange zoektocht tot inkeer komt. Als tegenhanger van de 'kwajongen'
is er Solveig, zijn geliefde, die haar hele leven geduldig blijft
wachten totdat Peer Gynt terug komt.
fantasie
Peer Gynt gaat op reis. In de meeste vertolkingen
wordt Solveig als het goede voorbeeld neergezet en het toonbeeld van ware liefde en toegenegenheid verbeeld en Peer Gynt als de nietsnut die alleen door schade en schande tot inzicht komt, als waarschuwing
van hoe het niet moet in het leven. Maar Solveig DOET NIETS, ze wacht
alleen maar af, het is via het personage van Peer Gynt dat je iets leert. Op reis gaan is de metafoor voor het leven en iedereen is tot reizen veroordeeld. Toch wordt Peer Gynt een egoïst genoemd en een fantast, maar een van de mooiste scenes in Peer Gynt is de dood van zijn moeder Aase, waarin hij haar in zijn armen neemt en een verhaal verteld om haar naderende dood te verzachten. Hier is zijn fantasie, zijn voortellingsvermogen op zijn best, deze scene is zo ontroerend, dan is het moeilijk om het droog te houden...
eromheen gaan
Het motto 'ga eromheen' wordt vaak uitgelegd zoals beschreven in Wikipedia. Ga eromheen. Nergens recht op af, of dwars doorheen, hij gaat 'eromheen.' Altijd maar de makkelijkste weg kiezend, leert Wikipedia. Je kan het motto ook anders lezen. Eromheen gaan is niet de makkelijkste weg kiezen, eromheen gaan is een manier om moeilijkheden te overwinnen of inzichten te verwerven. Net zoals je niet recht in de zon kunt kijken, kan je soms beter niet recht op je doel afgaan, dat is een gedachte die in de wetenschap leeft, maar in het echte leven is dat niet altijd de beste methode.
de ui
En dan is er nog de kwestie van de ui. Peer Gynt heeft de dood op bezoek gekregen want hij is immers niemand, iemand zonder identiteit. Hij pelt de ui, laagje voor laagje en vind geen kern. Dit is het bewijs dat Peer Gynt net zo goed kan sterven - alleen de liefde kan hem nog redden. Toch is de ui het grootste inzicht dat Peer Gynt bereikt. Als je zoekt vind je niets en als je iets vind heb je niet goed genoeg gezocht, schreef Rutger Kopland. Toch moet je blijven zoeken en de dood komt niet als straf, die komt gewoon, ook voor brave, wachtende, liefhebbende Solveigs die niets in hun leven heeft meegemaakt. Er is geen kern, niet in de ui niet in jezelf, identiteit wordt gemaakt en veranderd steeds, Peer Gynt heeft dat geleerd. Solveig heeft niks geleerd met haar wachten, die zal aan hemelpoort terug gestuurd worden, ga jij nog maar eens een leventje oefenen, zal Petrus boos zeggen and this time: move your ass lady... - denk dat Petrus inmiddels wel een woordje Engels spreekt. Hij zal achterom kijken en mopperen over vrouwen die hun hele leven lang in een hutje zitten te wachten op hun man... move it baby and use your imagination!
Anna
deel 1
Dit is het begin van een langzaam verhaal. Een verhaal voor mensen met geduld. Het begint vandaag maar had op elke andere dag kunnen beginnen, het begint met een kunstwerk, ook dat is toeval, maar toeval bestaat niet. Hoe het verhaal eindigt vertelt de geschiedenis niet. Wie op voorhand de geschiedenis wil kennen moet weten dat in voltooiing zich de dood aftekent, het is maar dat u het weet. Het verhaal begint met een eenvoudige vraag:
Wat wil je gaan doen vandaag, zegt A.
Wandelen, zeg ik?
Dat zouden we kunnen doen, zegt A. Dat, of we kunnen de kranten uitzoeken en wat lezen als je wil.
De kranten uitzoeken is een eufemisme voor een stapel van drie jaargangen NRC's wegwerken en uitzoeken op te bewaren artikelen, een klusje dat is blijven liggen door mijn studie, mea culpa, mea culpa, mea maxima culpa...
Of..., zegt A., we kunnen ook een kunstwerk maken van de doosjes.
De doosjes zijn verpakkingen die A. bewaard heeft met het idee er ooit een kunstwerk van te maken. Het zou een toren van Babel worden was het idee, maar het idee is veranderd hoor ik.
Een kop, ik maak een kop, zegt A.
Ik vind het prima, een toren van Babel kan je altijd nog maken.
Terwijl ik de doosjes op de tafel verzamel begint A. ze aan elkaar te tacken. De reden waarom de doosjes zolang hebben liggen verstoffen was het ontbreken van een goede tacker. Goed gereedschap is belangrijk en de ene tacker is de andere niet.
Nu heeft A. de goede tacker. Hij is blij met de nieuwe nietmachine. Wat een wereldtang, zegt hij.
Je moet kijken, zegt hij, terwijl ik de doosjes afstof. Ik kijk. Is dit de voorkant of de achterkant?
Dit is de voorkant, zegt A. Dit is de neus. Het moet een getormenteerd iemand worden, of wil jij een vrolijkerd?
Doe maar getormenteerd, zeg ik.
Ziet dit uit als een tong, vraagt A.
Hij wil een walgende, brakende kop maken, nee, geen vrolijkerd.
Of wil jij een clown, vraagt A. voor de zekerheid.
Steeds meer doosjes worden aan elkaar geniet.
Een doos Remy Martin.
Een doos Oral B.
Happiness Sol Air Butterfly.
Een pak Seeds of love, voer voor de vogeltjes.
Een pak Robijn Color en nog een pak wasmiddel vormen samen de treurige mond.
Een pak Cruesli, crackers en een doosje Boursin een oog.
Moeilijk, het is moeilijk, zegt A. het is moeilijk om het associatief te houden houden.
Met een doos van een Canon print copy scan, een Vorteilpack Oral B, een schoenendoos van Sacha en een pak Persil krijgt het hoofd vorm.
De neus stort naar beneden.
Het is fragiel, zegt A.
Maar dat is ook het goede, het is een teer evenwicht, zegt hij en hij vouwt een lange tong van papier.
Drukt het genoeg walging uit, is het niet te koddig, vraagt hij.
Een beetje koddig is niet erg, zeg ik, wat humor is niet erg.
Melita filters, groene fluorverf op de tong, tyribs, een blauwe Rivella fles en Cup a Soup, een spiegel en het beeld is klaar.
Ik vraag of ik het kunstwerk op Facebook mag zetten.
Waarom toch, zegt A. Waarom wil je alles op Facebook zetten. Je kan het toch ook gewoon privé houden.
Ik heb niet meteen een antwoord. Zijn we van verschillende generaties? Als je het niet op Facebook zet besta je niet, vind ik...maar er moet een diepere betekenis zijn....
Ik vertel A. van Maarten Doorman en zijn kritiek op Facebook. Jullie zouden het eens zijn, zeg ik.
Is dat de Doorman van Londen, zegt A.
Ja, zeg ik en voor degene die niet weten wie de Doorman van London is vraag ik geduld te hebben, u leest een langzaam verhaal.
Hij zou het kitsch vinden, zeg ik.
Ik vind het geen kitsch, zegt A.
Ik ook niet, zeg ik en ik beloof te vertellen over kitsch en London en privacy en Facebook...
Het is een begin, een begin van een langzaam verhaal. En ik beloof ook uit te leggen waarom het kunstwerk Comfort Culture heet...
Anna
Het kleine detail en de houding van mensen ten opzichte van vuil, afval en lelijkheid in letterlijke zowel als symbolische zin, heeft me altijd gefascineerd. In mijn straatfotografie zoek ik bij voorkeur de rafelranden van de stad op, daar waar het ‘schone’ gedeelte van de stad overgaat in de hood. Een grijs gebied, een gebied waar de stad nog niet af is, in de zin van niet volmaakt. Daar waar de stad nog leeft, want zoals Paul Valéry het formuleert, elke schilder, beeldhouwer, schrijver en musicus weet: in alles wat voltooid is tekent zich de dood af.
Rosebud is the online research diary of Anna No Picture: master Arts and Sciences, Artistic Research
